گیاه پزشکی

آفات مهم درخت گردو

آفات مهم درخت گردو

آفات مهم درخت گردو

 کرم گردو (Laspeyresia pomonella)

کرم گردو (کارپوکاپسCarpocapse) پروانه ای است که لارو آن به اغلب میوه های دانه دار به طور اعم، و به گردو به طور اخص حمله می کند و خسارت آن گاهی تا 30% محصول را نابود می سازد.

 چرخۀ زندگی

پروانۀ این حشره در اواخر اردیبهشت و اوایل خرداد ماه ظاهر می شود. فعالیت حشرۀ ماده در سحرگاه و هنگامی تشدید می شود که دمای محیط بالای 13 درجه سانتیگراد باشد. در این هنگام است که حشره ماده تخمهای خود را روی برگ یا روی میوه های لطیف می گذارد و پس از یک دورۀ تحول جنینی 18 روزه، کرمهای جوان از تخم بیرون می آیند و در مدت 3 تا 4 روز جابه جا می شوند. این دوره مرحلۀ سرگردانی نام دارد.

بعد از این مرحلۀ کوتاه، کرمهای داخل میوه نفوذ می کنند و با حرکت مارپیچی در درون میوه و تغذیه از آن در حدود 4 هفته به رشد کامل می رسند و تبدیل به لارو می شوند و خود را به خارج از میوه می رسانند. در این دوره است که میوه ها نارس می ریزند.

بعضی از این لاروها با تنیدن پیله به دور خود تا بهار سال بعد در خاک باقی می مانند و برخی دیگر، پس از مرحلۀ شفیرگی، حشرات بالغ دیگری برای تخم گذاری مجدد و ایجاد نسل دوم تولید می کنند.

کرمهای نسل دوم در حدود مرداد ماه به رغم خشبی شدن پوست گردو از ناحیه دم میوه وارد می شوند و با تغذیه از مغز گردو در گردو تکامل می یابند و مغز گردو را از بین می برند.

به این ترتیب نسل اول این حشره اغلب در نیمۀ تیرماه از بین می رود و نسل دوم آن در نیمۀ مرداد ماه بیرون می آید و شروع به فعالیت می کند.

 مبارزه

بهترین راه از بین بردن لاروهای کارپوکاپس در مرحلۀ سرگردانی آنها یعنی موقعی که هنوز خسارتی به میوه نزده اند. بنابراین به منظور جلوگیری از سمپاشیهای گران و مکرّر، و با توجه به اثرهای زیان آور سموم بر محیط زیست مجاور، به کمک تله های شکاری و جنسی زمان دقیق سمپاشی ضربه ای تعیین می شود.

تله های جنسی. در نقطه ای از باغ یک کپسول محتوی هورمونهای حشرات ماده که روی یک نوار چسبیده است قرار داده می شود. بعد با نصب تلۀ جنسی می توان میزان جمعیت بالغ حشره نر کارپوکاپس را، که جذب تله می شوند ارزیابی کرد.

تله اوایل بهار، به ارتفاع قامت یک انسان در قطعه ای از باغ نصب می شود که بتواند 4 هکتار اباغ گردوی اطراف را تحت پوشش قرار دهد. تعداد حشرات نر شکار شده هر دو روز یک بار (سه بار در هفته) شمارش و یادداشت می شود.

تعیین آستانه خسارت. آستانه خسارت کارپوکاپس از لحاظ اقتصادی، مرزی است که با شمارش حداکثر پروانه های نر شکار شده در این تله ها آغاز فصل سمپاشی را تعیین می کند. چون پروانه های نر این حشره معمولا یک هفته قبل از ظهور پروانه‌های ماده به پرواز در می آیند، شمارش آنها در هفته اول دلیل رسیدن جمعیت به آستانه خسارت (یا طغیان حشره) نیست و تعیین دقیق آن موکول به شمارشهای بعدی در هفته دوم و سوم می شود.

مثال. اگر تعداد پروانه های نر شکار شده در هفته اول (25 تا 31 اردیبهشت) صفر و تعداد پروانه های نر شکار شده در هفته دو (1 تا 6 خرداد) 5 باشد، با اینکه شمارش به حد آستانه رسیده است باید رد هفته سوم نیز تجدید و تایید شود. چون شکار پروانه های نر از 7 تا 13 خرداد ماه برابر 3 (یا کمی بیشتر) بوده است، حد آستانه خسارت پروانه های کارپوکاپس همان تاریخ هفته دوم تعیین آغاز سمپاشی در ششم خرداد ماه است.

فصل سمپاشی. آغاز فصل سمپاشی بر ضد کرم گردو، گذشته از آستانه خسارت، به انتخاب مواد و سموم بستگی دارد که بر حسب قدرت تأثیر آنها روی آفت به دو گروه تقسیم می شوند.

  1. موادی که روی تخم حشره و تغییر پوست لاروها اثر دارد، مثل: دیمیلین (ماده فعال: دیفلوبنزورون)؛ دارت یا نومالت (ماده فعال: تفوبنزورون)؛ اینسگار (ماده فعال: فنوکسی کارب). تأثیر زماین هر سه ماده سه هفته است و هر سه به آبشویی با آب باران مقاوم اند.
  2. موادی که بر ضد لاروهای کارپوکاپس مصرف می شوند. این مواد شبیه مجموعه سموم دیگر حشره کشی هستند که بر ضد لاروهای کارپوکاکس نیز استفاده می‌شوند.

 

هکتار باغی که تحت پوشش تله ها قرار گرفته است.

1

2

3

4

آستانه خسارت و تعداد پروانه هایی که در سه برداشت پی در پی شکار شده اند.

3

4

5

6

 

نوع سم

فصل سمپاشی

موثر بر ضد تخم و تغییر پوست لاروها

موثر بر ضد لاروهای کارپوکاپس

نسل اول

2 روز پس از رسیدن به آستانه خسارت و در دمای بیش از 18 درجه سانتیگراد

2روز پس از رسیدن به آستانه خسارت با دمای بیش از 18 درجه سانتیگراد + 8 روز فاصله

نسل دوم

به محض رسیدن به آستانه خسارت

8 روز پس از رسیدن به آستانۀ خسارت

مقاومت این گروه از سموم 15 روز و نسبت به آبشویی با آب باران غیر مقاوم اند.

آغاز سمپاشی. وقتی نتیجه شمارش پروانه های نر شکار شده در تله به حدی برسد که در زیر گفته می شود، خطری از جانب آفت متوجه محصول سال نمی شود:

ـ در مورد سموم تخم کش: زمانی که جمع تعداد پروانه های نر در سه نوبت شمارش کمتر از 3 پروانه در 5 روز باشد.

ـ در مورد سموم لاروکش: زمانی که جمع پروانه های شکار شده در سه نوبت شمارش کمتر از 3 پروانه در 12 روز باشد.

سمپاشی. مواد و سموم مورد مصرف بر حسب سه خاصیت زیر انتخاب می شوند:

ـ تاثیر قطعی در دفع آفت

ـ عدم ایجاد مسمومیت دشمنان طبیعی این آفت

ـ عدم تاثیر یا تحریک تکثیر و طغیان کنه ها

باید توجه داشت که تغییر متناوب سموم مصرفی از گروه های مختلف مواد شیمیایی در مبارزه با کارپوکاپس نکته ای است مهم که غفلت در آن، یعنی تکرار مداوم همۀ سموم با هم سبب تحریک و تکثیر فوری جمعیت کنه می شود.

در 1987 ماده ای به نام کارپوویروسین Carpovirusine مورد آزمایش قرار گرفت که از لحاظ زست شناختی باعث مرگ کرمهای کارپوکاپس می شود.

این ماده دارای سمی است که از یک ویروس گرفته می شود و بدون آن خسارتی به دشمنان طبیعی کارپوکاپس برسد یا کنه ها را تحریک کند، روی تاج درخت پاشیده می شود و نتایج اولیه آن نیز تاکنون رضایتبخش بوده است.

تاثیر

ماده موثر

نام تجارتی

میزان مصرف

لیتر در هکتار

گروه شیمیایی

تاثیر روی تخمها و جلوگیری از رشد لاروها

دیفلوبنزورون

دیمیلین

400/0

بنزوئیل ـ اوره

نفلوبنزورون

دارت بانومالت

333/0

بنزوئیل ـ اوره

فنوکسی کارب

اینسگار

500/0

کربنات ها

تاثیر روی لاروها

فلووالینات

کلارتان

600/0

پپرتیرینوئید

پیفن ترین

تالسنارفلو

375/0

پپرتیرینوئید

فوزالون

زولون فلو

200/1

آلی ـ فسفری

فن پروپاترین

دانیتول

250/1

پپرتیرینوئید