گیاه پزشکی

راهبرد مبارزه با پارازیتهای مهم گردو

راهبرد مبارزه با پارازیتهای مهم گردو

راهبرد مبارزه با پارازیتهای مهم

 هدف

هدف از بهداشت و حفظ سلامت درخت گردو، دستیابی به محصول مرغوب و بهره گیری از مجموع پتانسیل های تمام ارقام، بخصوص از واریته های پیش رس و پربار گردو است. بنابراین، شناخت پارازیتها و روشهای پیشگیری از خسارت و مبارزه با آنها ضرورت می یابد.

قبلا روش مبارزه با پارازیتهای عمدۀ درخت گردو، به طور اخص معرفی شده است، حال آنکه علاوه بر مبارزۀ شیمیایی با پارازیتها، حفظ و سلامت درخت گردو، با توجه به مجموعۀ مسائل بهداشتی باید یک کل تلقی شود و مورد توجه قرار گیرد.

روشن است که رعایت بهداشت گیاهی بر حسب نوع بیماری و آفات متفاوت است. برای مثال برای حفظ سلامت درخت گردو در مقابل باکتریوز (گزانتوموناس یا آنتراکتوز) ابتدا باید به چگونگی فعالیت درخت در مراحل مختلف رشد و نمو گیاهی (بیداری، گلدهی و باز شدن جوانه و برگ) همراه با شرایط اقلیمی محیط (دما و رطوبت) آشنا شد و سپس به مبارزه پرداخت. دلیل این امر این است که از یک طرف رشد درخت گردو تشکیل میوۀ آن به مرحله ای حساس می رسد و از طرف دیگر شرایط اقلیمی برای فعایت و تکثیر باکتریوز مساعد می شود. در این شرایط است که سمپاشیهای اولیه اهمیت خاصی پیدا می کنند.

در مورد حفظ سلامت گردو در مقابل آفات و حمله حشراتی مثل کارپوکاپس، هر گونه افراط یا وسواس در کار سمپاشی، گذشته از بالا بردن هزینه و مصرف زیاد و بی رویۀ سم اغلب سبب ایجاد مقاومت و ایمنی حشرات به برخی از این سموم می شود که نتیجۀ آن بالا رفتن درصد بیشتری از تودۀ حشرات مقاوم است.

با توجه به عواملی چون شناخت پارازیت و شناخت آستانۀ خطر، مبارزه باید منطی و تلفیقی باشد.

 مبارزۀ منطقی

 شناخت پارازیت

خسارت پارازیتهای مهم، بر حسب محل ظهور و حملۀ پارازیت به درخت به شرح زیر طبقه بندی شده است:

ـ روی تنه و بازو

ـ روی شاخه و سرشاخه

ـ روی برگ و برگچه

ـ روی گل و میوه.

پارازیتها را باید قبل از حمله و ایجاد خسارت شناخت، بنابراین برای آشنایی بیشتر به تغییر و تحول رفتار آنها، کنترل عینی و پیگیر و منظم در باغ ضرورت دارد.

شناخت آستانۀ خطر، کنترل عینی. کیفیت کنترل عینی طبق یک تصویبنامۀ مشخص در جدول ارائه شده است.

 

 


مراحل پدیده شناختی یا فص کنترل

پارازیتهای عمده

کنترل روی اندام مورد حمله

آستانۀ خسارت

زمستان قبل از بیداری

شپشک توت

شپشک قرمز گلابی

تنه و بازوهای درخت

پوشش خزه + گلسنگ روی شاخه

به محض مشاهده

به محض مشاهده

 

کنۀ قرمز

حداقل بین شاخه های سال

با شاخه های سال قبل انتخاب 100 شاخه روی 10 درخت در واحد

وقتی که 100% شاخه ها آلوده شده باشند + تخم کنه

شکوفان اواخر خرداد

کنۀ قرمز

برگچه های پایینی شاخه ها

100 برگچه روی 10 درخت

وقتی که 60% برگچه ها آلوده شده باشند

تیرماه

شته های درشت زرد با خطوط سیاه

سطح باللایی برگ 100 برگ در 10 درخت

معیار فرانسوی تحت بررسی

اواسط تیر ماه

شپشک توت

تنه و بازو در هر قطعه

به محض مشاهدۀ لاروها

اواخر تیر ماه تا برداشت محصول

شپشک قرمز گلابی

کارپوکاپس

کنۀ قرمز کنۀ زرد

تنه و بازو در هر قطعه تله های جنسی (شکاری) 3/1 برگهای بالایی - 100 برگ در 10 درخت سطح پایین برگها – 100 برگ در 10 درخت

به محض مشاهدۀ لاروها

به محض مشاهدۀ پروانه نر

وقتی که 60% برگها آلوده باشند

وقتی که 20% برگها زرد شده باشند.

این کنترل باید در واحد یکنواختی مرکب از یک تا پنج هکتار باغ گردو، و روی ده اندام از ده درخت (یعنی صد اندام گردو) در واحد انتخابی انجام شود.

برای اطمینان از دقت، کنترل باید به طور منظم و در دوره های زمانی معین به ترتیب زیر انجام شود:

ـ کنترل اول از اوایل اردیبهشت تا اواخر خرداد

ـ کنترل دوم هر 15 روز یک بار تا آخر شهریور

ـ کنترل سوم در زمستان برای کنه ها و شپشکها

هنگامی که زمان مبارزه مشخص و تصمیم به سمپاشی گرفته شد، باید به فکر انتخاب و مصرف مواد و سمومی افتاد که در کاربرد آنها درصد تلفات تولید و تکثیر دشمنان طبیعی پارازیتها کمتر باشد.

2.2.3.6 اهمیت نسبی هر پارازیت

پارازیتهای مختلف گردو بر حسب جمعیت و اهمیت میزان خسارت، به سه گروه تقسیم شده اند:

گروه اول: پارازیتهای عمدۀ همیشه حاضر و زیان آور.

گروه دوم: پارازیتهای عمده ای که در صورت حضور زیان آورند.

گروه سوم. پارازیتهای ثانوی که در صورت حضور گاهی ضرر می رسانند.

گروه اول. باکتریوز و کارپوکاپس از دشمنان عمدۀ قدیمی و بسیار مهمی اند که می توانند سالانه به ترتیب 80 و 30% به محصول گردو خسارت مستقیم بزنند. به علاوه، باکتریوز می تواند با حمله خود به برگ و شاخه محصول سال بعد را نیز همراه با تضعیف درخت تهدید کند.

آنتراکنوز با اینکه مستقیماً باعی خسارت نمی شود و بیماری کم خطرتری است، در صورت طغیان و شدت آلودگی می تواند نه تنها محصول سال (با کاهش اندازه و نقص شکل میوه) بلکه محصول سالل بعد را نیز با تضعیف درخت و ریختن برگ آن به خطر بیندازد.

گروه دوم. در این گروه با آنکه کنه ها معمولا بیشترین خسارت را به درخت گردو می زنند، چون در سالهای اخیر تکثیر شپشکهای توت در ایجاد خسارت دست کمی از کنه ها نداشته است با توجه به اولویت، مبارزه با شپشک باید در تقدم باشد.

کنه ها به محض ظهور به قدری در تولید و تکثیر و انتشار شتاب دارند که در صورت عدم سمپاشی بیش از سایر دشمنان موجود در تضعیف و انهدام درخت سهیم خواهند بود.

چون تکثیر گروهی شپشکها به دلیل از بین رفتن نسبی دشمنان طبیعی اغلب رو به افزایش است، انتخاب و مصرف مواد خنثی روی شکارگرها، بخصوص روی دشمنان طبیعی کارپوکاپس در مبارز شیمیایی به شدت توصیه می شود.

معمولا کنه ها و شپشکها سبب خسارت مستقیم به محصول درخت گردو (ریزش میوه) نمی شوند، بلکه در مجموع سبب تضعیف تدریجی درخت و کاهش کیفیت میوه و کاهش میزان محصول گردو در سال بعد می شوند.

گروه سوم. کچلی و شته ها از آفات درجه سومی اند که در صورت طغیان و شدت آلودگی به گردو صدمه می زنند.

البته خسارت این دو آفت در آن واحد یعنی در یک زمان اتفاق نمی افتد، زیرا تاکنون شته ها از سال ششم و کچلی در خزانه یا روی درختان کمتر از 4 سال خسارت زده‌اند.

 


پارازیت های همیشه حاضر و همیشه زیان آور

مبارزۀ هر ساله

باکتریوز

آنتراکنوز

کارپوکاپس

 

 

 

آغاز مبارزه بلافاصله پس از کاشت با مواد مسی 5/1 تا 5/3 کیلوگرم مس در هکتار، بر حسب شدت بیماری از بیداری گیاه تا خرداد، هر 15 روز یک بار. ادامه سمپاشی بعد از خرداد به شرط بارندگیهای پی در پی و رطوبت در جو

آغاز مبارزه بلافاصله پس از کاشت، سمپاشی طبق فرمولی که در مورد باکتریوز گفته شد

با افزودن ماده ای از ترکیبات مانکوزب به شرط طغیان و شدت آلودگی

مثل باکتریوز

آغاز مبارزه بعد از باردهی درخت. انخاب سموم: با توجه به ظهور احتمالی سایر آفات (مثل شته) + موادی که باعث طغیان کنه ها نشوند + تله های شکاری در دو زمان(نیمۀ خرداد تا نیمۀ تیر ماه) معمولا با دو سمپاشی در هر زمان

اندامهای مورد حمله

اندامهای مورد حمله

اندامهای مورد حمله

برگ، شاخه، میوه

برگ، شاخه، میوه

میوه

 

پارازیتهای مهم، گاهی حاضر و بسیار خطرناک

 

 

 

کنه ها

 

شپشکها

 

 

 

ـ ظهور 3 تا 4 سال بعد از کاشت درخت

ـ انتخاب سموم متناسب با جمعیت و ظهور کنه

ـ عدم مصرف سمومی که باعث ازدیاد و طغیان کنه می شوند

ـ مراقبت و نظارت در تحول جمعیت کنه‌ها با کنترل عینی

 

ـ ظهور معمولا بعد از سال ششم کاشت

ـ پیش بینی و تهیه سموم مخصوص به محض مشاهده حشرات

ـ دقت در زمان ظهور لاروها و سمپاشی فوری با کنترل عینی قبل از سپربندی سپردارها

اندامهای مورد حمله

 

اندامهای مورد حمله

برگ درخت گردو

 

تنه، بازو، شاخه و سرشاخه های درخت گردو

 


پارازیتهای اغلب حاضر و کمتر خطرناک

مبارزه فقط در هنگام طغیان

شته ها

 

کچلی برگ پیچ گردو

 

 

 

ـ ظهور روی درختهای 6 ساله

ـ انتخاب سموم مخصوص به منظور جلوگیری از طغیان کنه ها

ـ مراقب تکثیر بهاره در خرداد

 

ـ ظهور در خزانه و روی درختهای یک تا چهار ساله

ـ آغاز خسارت به محض پیچیدگی اولین برگها

اندامهای مورد حمله

 

اندامهای مورد حمله

برگ درخت گردو

 

برگ درخت گردو