گیاهان گوشت خوار

گیاه مثانه دار

گیاهان بلدرورت

خانواده بلدروروت ها ( Bladderworts ) یا Lentibulariaceae که به گیاهان مثانه دار معروف می باشند، انواع بسیار زیادی دارند، که تنها 20 گونه آنها در ایالات متحده یافت شده است. ولیکن از آنجا که شکل ظاهری گیاهان بلدرورت کمتر از دیگر گونه ها جذاب و مهیج می باشد، کمتر شناخته شده اند. از این رو، از آنها به عنوان گیاهان گوشتخوار کمتر سخنی به میان آمده است.

مهمترین مشخصه بلدرورت ها وجود تله های مثانه مانند کوچک در زیر آب است.این تله ها از خلاء به منظور گرفتن جانواران کوچک و یا حتی ماهی های کوچک که به درب تله برخورد می کنند، استفاده می نمایند. آنها برای هضم طعمه، جهت فراهم نمودن عناصر غذایی، آنزیم هایی ترشح می کنند.

به طور کلی در بلدرورت ها یکسری خصیصه های مشترک دیده می شود، که در این فصل به آنها میپردازیم.

ریشه در گیاهان بلدرورت

 این گیاهان بدون ریشه هستند و از این رو در نزدیکی سطح آب شناور می گردند. برخی از بلدروت ها ساقه های نگهدارنده ای دارند، که شبیه ریشه می باشند.

برگ در گیاهان بلدرورت

 برگ حقیقتی در بلدرورت ها وجود ندارد. در عوض بلدرورت ها دارای ساقه های برگ مانند زیر آبی، سبز رنگ، به شدت منشعب با کیسه های سبک و کوچک بذر مانند که مثانه(Bladder) نام دارند، می باشند. مثانه ها در ابتدا جوان شفاف هستند و به تدریج تیره می شوند.

ساقه در گیاهان بلدرورت

 بلدرورت ها دارای ساقه های منشعب شده هستند، که گاهاً بیش از ۲ متر طول دارند. از این ساقه های زیر آبی منشعب شده، برگ های نخ مانند بسیاری جوانه می زند. ساقه بلدرورت ها می توانند در زیر آب شناور باشند و یا اندکی بر روی ته نشست ها بخزند و گاهی مواقع قادرند به پایه ها، توسط ساختارهای ریشه مانند متصل شوند. ساقه های گیاهان بلدرورت  می توانند تا 20 سانتی متر بالای سطح آب رشد کنند و خوشه هایی از گل های زیبا بر آنها پدیدار شوند.

گل در گیاهان بلدرورت

گل های گیاهان بلدرورت، شبیه گل میمون می باشند و در بالای سطح آب واقع شده اند. به طور کلی، در بلدرورت ها گل هایی با ۲۵ سانتی متر پهنا، بر روی ساقه های محکم قرار می گیرند. بیشتر گل های  گیاهان بلدرورت، زرد رنگ هستند، ولیکن گل های بنفش و سفید رنگ نیز در گیاهان این خانواده دیده می شود.

مکانیسم شکار در گیاهان بلدرورت

 اندام های تله مانند (تله های مثانه ای)،( Bladder traps) منحصراً مربوط به جنس Ulricularia می باشند. تله ها در گیاهان بلدرورت همان طور که از نام آنها مشخص است، به صورت کیسه های کوچکی و تو خالی می باشند، که ورودی آنها یک طرفه است. آب در این اندام های  کیسه مانند طبق پدیده اسمزی حرکت کرده و باعث ایجاد یک مکش جزئی درون این کیسه ها می شود. هر کیسه دریچه کوچکی در دهانه ی خود دارد، که توسط لولا به آن متصل شده است.

 هر گاه یک موجود آبزی مانند دافینا یا یک حشره ی کوچک، یکی از تارهای کوچک و حساس موجود بر روی گیاه یا مثانه را تحریک نماید، درب لولایی دهانه تله باز شده و مانند یک جارو برقی، موجود شکار شده به سمت درون کیسه مکیده می شود. درب تله به سرعت (حدود یک ۱۵ هزارم ثانیه) بسته می شود و هضم غذا تا چندین روز ادامه می یابد. البته مثانه پس از ۲-۱ ساعت آماده شکار طعمه جدید می شود.

بسیاری از گونه های  Utricularia  مانند U. Sandersonii خاکزی هستند و در زمین های  خیس و اشباع از آب زندگی می  کنند و روش شکار آنها با گونه های آبزی کمی متفاوت است مثلا انواع  در زمستان دوره استراحت دارند و یا برخی گونه ها مانند U. macrorhiza تعداد کیسه های خود را با توجه به وضعیت منطقه از نظر مواد غذایی تنظیم می کنند.

اهمیت گیاهان بلدرورت

گیاهان بلدرورت پس از مرک توسط باکتریها و قارچ ها تجزیه می شوند و مواد غذایی را برای بسیاری از آبزیان فراهم می نمایند. به طور کلی، گیاهان بلدرورت به عنوان غذا برای ماهی ها، موش های آبی، مرغان آبی و همچنین زیستگاهی برای بی مهرکان آبزی می باشند.

 زیستگاه اصلی گیاهان بلدرورت

گیاهان بلدرورت می توانند در آبهای کم عمق (آبهایی با عمق کمتر از ۶۰ سانتیمتر)، رودخانه های گل آلود، برکه ها، دریاچه ها و نهرهایی با جریان آهسته آب، خشکی ها، خاک های شنی، خاک های اسیدی،  زمین های باتلاقی و مرداب ها و همچنین تعداد اندکی از آنها در امتداد لبه های استخر و دریاچه ها زندگی کنند. در واقع بلدرورت ها می توانند آبزی یا خاکزی باشند. تا کنون گونه های متعدد بلدرورت ها در واشنگتن یافت شده اند.