گیاهان گوشت خوار

گیاه کره ای

گیاهان کره ای یا با ترورت(Butterwot) که یکی از نامتعارف ترین گیاهان حشره خوار هستند، متعلق به خانواده Lentibulariaceae می باشند. گیاهان این خانواده دارای یک جنس به نام Pinguicula   می باشد این جنس در طبیعت گونه های متعددی به صورت طبیعی و یا هبیرید دارد. گیاهان جنس Pinguicula بر روی شکاف سنگ ها و صخره ها می رویند و تعداد بسیار زیادی از گونه های این گیاهان در سراسر دنیا دیده می شوند.

Pinguicula از دو کلمه Pinguic و ulla که در لاتین به ترتیب به معنای چربی و کوچک است، تشکیل شده است. چربی موجود بر روی برگها به علت ترشح مواد لزج مانند از تارهای کوچک و ظریف روی آنها، که تمام سطح بالایی برگها را پوشانده است، که از این رو به دلیل وجود این سطح چرب و کره ای به این گیاهان با ترورت گفته می شود. هنگامی که برگ گیاهان جنس Pinguicula با دست لمس می شوند، چربی محسوس روی برگ ها، بر روی انگشتان به خوبی حسی می شوند.

برگ های این گیاهان به صورت مجموعه ۳ تا ۶ تایی می باشند و همچنین در بیشتر گونه ها برگ ها بر روی سطح زمین می رویند. با بررسی بسیار دقیق می توان دریافت که برگ ها در گیاهان با ترورت دارای دو نوع غده ترشحی می باشند.

  • غدد برآمده ای که کار ترشح ماده ی چسبناک و کره مانند را بر عهده دارند.
  • غدد کوتاهی که کار ترشح مواد هضم و جذب کننده را بر عهده دارند

غده های ترشح کننده در باترورت ها کاملاً کوتاه و چسبیده به برگ ها هستند و درخشندگی خاصی به آنها می دهند. به گونه ای که در ظاهر به نظر نمی رسد که با ترورت ها جزو گیاهان گوشتخوار باشند.

این دو غده قادرند رایحه ای ایجاد نمایند که مگس ها، شته ها و شش پایان را به تله چسبناک برگ جذب می کنند. تلاش و تقلای حشره ی به دام افتاده برای رهایی، سبب ترشح شیره هضم کننده می گردد. سپس برگ ها به آهستگی لوله می شوند و حشره را هضم و جذب می نمایند. همچنین گیاه توسط لوله کردن پهنک برگ در هنگام بارندگی (برای جلوگیری از بیرون افتادن حشره از روی سطح برگ) و یا تشکیل یک فرورفتگی کوچک در زیر حشره به دام افتاده، به تجمع آنزیم ها و در نتیجه هضم سریع تر شکار کمک می کند.

در حقیقت برگ های گیاهان با ترورت همانند تله های زرد بیولوژیکی که در گلخانه ها برای جذب مگس و حشرات نصب می شوند، حشرات را به سمت خود جذب کنند.

در گیاهان باترورت، برگ های رزت مانند و مسطح می باشند و اکثراً چندین سانتی متر قطر دارد. رنگ برگ های این گیاهان از سبز لیمویی تا رنگ برنزه متفاوت می باشد. در گیاهان گوشتخوار باترورت، تله ها از نوع فلای پیپیرز می باشند و همان طور که گفته شد بر اساس ماده ترشحی چسبناک از غدد برگ ها عمل می کنند.

گیاهان باترورت گلهای ظریف و زیبایی دارند که عموماً به رنگ بنفش، آبی و صورتی می باشند. گل های این گیاهان در ماه های آخر بهار شکوفا می شوند.

 ساقه ها در باترورت ها به رنگ سبز کمرنگ تا زرد می باشند. هر ساقه دارای یک گل می باشد، که لبه پایینی هر گل را ۳ گلبرگ تشکیل می دهند. پایه گلبرگ ها یا جام گل، در آنها به یک مهمیز ختم می شود. بیشتر باتروررت ها در خاک های شنی و مرطوب زندگی می کنند. اگر چه یکی از گونهای گیاهان جنس Pinguicula در کناره های نهرها که در تماس با آب می باشند، زندگی می کنند.

به طور کلی جنس Pinguicula دارای گونه های بسیار زیادی می باشد، که در جدول 5-1 اسامی برخی از این گونه ها نشان داده شده است و همچنین در این فصل خصوصیات برخی از گونه ها شرح داده خواهد شد.