JO WhatsApp Contact Button

کاکتوس

ابرگونیا

کاکتوس ابرگونیا OBREGONIA

زادگاه نخستین ابرگونیا از شمال خاوری مکزیک است. این کاکتوس تک جنس بوده و در سال ۱۹۲۵ - م فردی به نام مکزیکو (Mexico) آن را کشف نمود. ابرگونیا گلبولی شکل با بدنه ای به رنگ سبز مایل به خاکستری که بلندی آن به ۴ سانتیمتر و قطر آن به هنگام رشد به ۱۰ تا ۱۵ سانتیمتر می رسد. بدنه آنها را فلسهایی کلفت و زاویه دار به رنگ سبز که سر آنها متمایل به سوی بیرون است فراگرفته و هر یک بیش از 5/2 سانتیمتر پهنا دارند. در بالاترین بخش بدنۀ ابرگونیا، شماری پرزهای سفیدرنگ به چشم میخورد که از آنها چند خار ضعیف بیرون می آید. این خارها به رنگ کرم مایل به قهوهای و به دارازای 5/1  سانتیمتر می رسند ولی دوام چندانی نداشته و در زمان بسیار کوتاهی پژمرده شده و می افتند. ابرگونیا در میانه تابستان در بخش انتهایی خود گلهایی به رنگهای سفید تا صورتی آشکار می سازد (در سن ۱۰-۵ سالگی) میوه آنها خیلی کوچک و سفید رنگ که با گذشت زمان کاملاً خشک می شوند. روش ازدیاد از راه کاشت بذر است ولی این کاکتوسها رشد اندکی دارند. ابرگونیا به خاک زهکشی شده غنی و خوب و در زمستان نیز نیاز به خاک خشک دارند و دست کم به دمای 5+  سانتیگراد پایداری نشان می دهند با بودن هوای گرمتر نیاز به آبیاری مناسب خواهند داشت. نام تک گونۀ ابرگونیا .Obregonia denegrii  می باشد.

اپونیتا (کاکتوس اپونتیا در تلفظ انگلیسی اپونشیا و در تلفظ فرانسوی اپونسیا خوانده می شود) OPUNTIA

 ساقۀ  اپونتیاها پهن و تکه تکه به هم متصل شده است هر یک از این قطعات استوانه ای یا کروی یا راکتی شکل است که دارای آرئولهای اغلب کرکدار می باشد در روی اغلب آرئولها تیغ وجود دارد. بلندی اپونتیاها از 30 سانتیمتر تا ۵ /۴ متر متفاوت بوده و به گونه ای منفرد یا دسته جمعی به صورت بوته های کوچک و بزرگ و حتی به شکل درخت در زمینهای بزرگی کشت می گردند. بیشتر گونه های اپونتیا ، آفتاب دوست، سریع الرشد و به آسانی به گل می نشینند. فصل گلدهی آنها بهار و تابستان و رنگ گلهای قیفی و استوانه ای شکل آنها، زرد، نارنجی، سفید، ارغوانی و یا سرخ می باشد. جام گل گسترده است و گلبرگها به طور متناوب قرار گرفته اند. برخی از گونه های این گیاه در برابر سرما نیز تا ۱۸ درجه سانتیگراد زیر صفر و حتی پائین تر پایداری نشان میدهند.

نگهداری و پرورش این گیاهان در گلخانه و آپارتمان پسیار آسانتر و مناسبتر است چرا که خارها و موهای سخت آنها در محیط باز مزاحمت و ناراحتیهای ناهنجاری را فراهم می آورد. (تخمدان و آرائول اپونتیا پوشیده از گلوشید (Glochids) است، گلوشیدها خیلی دردآورند و چنانچه زیر پوست فرو روند به سختی خارج می شوند).

 بسیاری از انواع اپونتیاها را" می توان به سادگی در باغچه و فضای آزاد کشت نمود" . برابر بررسیها و تجربه های کارشناسان و دوستداران این رشته برخی واریته ها را در پهنه هایی مانند تهران که گاه درجه دما در زمستان به چندین درجه زیر صفر نیز می رسد، می توان در فضای آزاد کشت نمود و دیده شده اپونتیاهایی که چندین سال پی در پی در فضای آزاد بوده اند از سالی دیگر، گلدهی را آغاز نموده اند. گروه های کشت شده اپونتیاها در جایگاه های باز، هنگام گلدهی و میوه دهی چشم انداز بسیار زیبایی داشته و در زمان گلدهی، کانونی برای گرد آمدن حشرات و به ویژه زنبوران عسل فراهم می آید. میوۀ بسیاری از انواع اپونتیاها خوراکی بوده و در گستره طبیعت میوه این گیاه همواره سرچشمه غذای خوبی برای جانوران کوچک و خزندگان می باشد. از میوه اپونتیا افزون بر تغذیه مستقیم، در تهیۀ مربا و شربت ها نیز استفاده می نمایند.

بذر اپونتیاها اکثراً درشت به شکل دیسک و گاهی اوقات کروی شکل هستند، در شمال ایران اپونتیاها به خوبی بیرون از گلخانه رشد نموده و تکه های جدا شده از آن در هر جا که قرار گیرند جوانه زدن را آغاز می نمایند. در برخی از پهنه ها پرچين بسیار خوبی برای جلوگیری از ورود جانوران مزاحم هستند.

 اپونتیاها برای زیبایی و جلوۀ  بیشتر نیاز به نور شدید آفتاب داشته و در زمستان چنانچه در گلخانه نگهداری می شوند بهتر است در روشن ترین نقطه گلخانه قرار گیرند. در ایران شماری از کاکتوسهایاپونتیا به نامهای« انجیر تیغی» و «زیان مادرشوهر» و یا نامهای دیگری خوانده می شوند. این جنس دارای بیش از 300 گونۀ مختلف است. معروفترین نوع آن به اسم کاکتوس انجیری یا انجیر هندی پراکندگی وسیعی در جهان دارد. از گونه های نامی اپونتیا می توان به موارد زیر اشاره نمود:

 یژگی های اپونتیا باسیلاریس  (o.basilaris)دارای ساقه های گوشتی، بلندی شاخه ها تا 120 سانتیمتر نیز می رسد و ک و بیش بدون خارند. ساقه ها به رنگ خاکستری یا ارغوانی و شکوفه ها از ارغوانی تا قرمز جگری دگرگونی دارند. و در رنگهای صورتی و زرد نیز دیده می شوند. اپونتیا باسیلاریس را «دم سگ آبی» نیز می نامند.  

اپونتیا بی ژه لوی (O.bigelovii) دارای ویژگی های زیر است:

این کاکتوس شبیه درخت و دارای تنه ای پوشیده از خارهای زرد متمایل به نقره ای است. گلهای آن در ماههای نخست بهار و با رنگهای سبز کمرنگ زرد و یا سفید آشکار می گردد. این گیاه بومی کالیفرنیا  و آریزونا است. اپونتیا را «خس عروسکی» می نامند.

یادآور می شویم که گونۀ Opuntia microdasys کوچکترین گونۀ اپونتیا یه قطره 50 سانتیمتر و به ارتفاع ۳۰ سانتیمتر است که از گونه های پرگل میباشد که گاهی در اواخر بهار بیش  از ۲۰۰ گل می دهد.

اپونتیاها بیش از ۴۰۰ گونه با واریته های مختلف دارند. از دیگر گونه های معروف که در طبیعت یافت می شوند

عبارتند از:

O.aciculata , O.armata , O. azurea , O.basilaris , O.compressa , O.ficusindica, O.fragilis O.galapageia , O. grandiflora , O .hystricina , O. longispina, 0. macrocentra   O.microdasys , O.bjecta , O.ccidentalis,  O.pencilligera,  O.phaeacantha

O.polyacantha , O.rhodantha , O .robusta , O.stricta , O.sulphurea , O . tommcntiosa O.tuna, O.vulgaris, O.vulpina , O.wicoxii .